Lektura Mały Książę

To zadania ćwiczeniowe w stylu egzaminu ósmoklasisty, a nie oficjalne pytania egzaminacyjne.

Język polski — Mały Książę

Zakres: czytanie i interpretowanie tekstów, znajomość lektury obowiązkowej, świadomość językowa oraz tworzenie wypowiedzi argumentacyjnej.

Tekst A

Tekst autorski na potrzeby zestawu — nie jest fragmentem powieści.

Opowieść o Małym Księciu przypomina, że patrzenie nie zawsze oznacza rozumienie. Człowiek może dostrzec kształt i kolor, a przeoczyć znaczenie, które powstaje dzięki więzi. Róża nie staje się ważna dlatego, że jest jedyna na świecie; ważna jest dla chłopca, bo poświęcił jej czas i troskę. Podobnie spotkanie z lisem uczy, że relacja nie rodzi się natychmiast. Wymaga cierpliwości, obecności i odpowiedzialności. To, co najcenniejsze, bywa niewidoczne dla pośpiesznego obserwatora. Nie chodzi jednak o odrzucenie rozumu. Chodzi o to, by wiedza o świecie nie zastąpiła wrażliwości na drugiego człowieka. Dlatego dorosłość nie musi oznaczać utraty dziecięcej ciekawości; może łączyć doświadczenie z uważnością.

Zadania

1. Dokończ zdanie. Z tekstu A wynika, że relacja z drugim człowiekiem:

A. powstaje natychmiast, jeśli ludzie mają podobne zainteresowania.
B. wymaga czasu, troski i odpowiedzialności.
C. jest mniej ważna niż zdobywanie wiedzy.
D. zależy wyłącznie od pierwszego wrażenia.

1 pkt

2. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.

1. Według tekstu A róża jest ważna dla chłopca, ponieważ poświęcił jej czas i troskę. P / F
2. Autor tekstu A uważa, że wrażliwość na innych należy zastąpić wiedzą o świecie. P / F

2 pkt

3. Wypisz z tekstu A dwa sformułowania, które wskazują, czego wymaga budowanie relacji.

2 pkt

4. Dobierz do każdego elementu powieści jego znaczenie. Wpisz odpowiednie litery.

1. Róża
2. Lis
3. Baobaby

A. Zagrożenia, którym należy przeciwdziałać, zanim urosną.
B. Więź, za którą wiąże się odpowiedzialność.
C. Przyjaźń budowana przez cierpliwość i bliskość.

3 pkt

5. Uporządkuj wydarzenia z Małego Księcia. Wpisz cyfry od 1 do 4.

A. Mały Książę spotyka pilota na Ziemi.
B. Mały Książę opuszcza swoją planetę.
C. Mały Książę odwiedza kolejne planety.
D. Mały Książę przybywa na Ziemię.

2 pkt

6. Wybierz poprawną odpowiedź i uzasadnij ją jednym zdaniem.

Lis pragnie, aby Mały Książę go „oswoił”, ponieważ chce:

A. zostać przez niego wytresowany.
B. stworzyć z nim więź, która sprawi, że będą dla siebie ważni.
C. nauczyć się od niego opieki nad różą.
D. zdobyć nowy dom na planecie Małego Księcia.

2 pkt

7. W tekście A wyraz „pośpiesznego” można zastąpić wyrazem:

A. nieuważnego.
B. spieszącego się.
C. doświadczonego.
D. ostrożnego.

1 pkt

8. Przeczytaj zdanie:

Choć bohaterowie widzą tę samą różę, nie nadają jej takiego samego znaczenia.

Podaj:

• spójnik wprowadzający zdanie podrzędne;
• typ zdania podrzędnego.

2 pkt

9. Wyjaśnij własnymi słowami, co oznacza stwierdzenie z tekstu A, że „dorosłość nie musi oznaczać utraty dziecięcej ciekawości”.

2 pkt

10. Wyjaśnij, dlaczego róża Małego Księcia była dla niego wyjątkowa. W odpowiedzi odwołaj się do wydarzeń z powieści.

2 pkt

11. Podaj jedną myśl, która łączy tekst A z nauką przekazaną przez lisa Małemu Księciu. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu tekstów.

2 pkt

12. Napisz rozprawkę, w której rozważysz, czy warto brać odpowiedzialność za drugą osobę. Sformułuj stanowisko i uzasadnij je argumentami. Odwołaj się do Małego Księcia Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.

20 pkt

Zasady oceniania

Łącznie: 41 pkt

1. B — 1 pkt.

2.

1. P — 1 pkt.
2. F — 1 pkt.

3. Po 1 pkt za każde poprawne sformułowanie, np.:

• „poświęcił jej czas i troskę”;
• „wymaga cierpliwości, obecności i odpowiedzialności”.

4.

1. B — 1 pkt.
2. C — 1 pkt.
3. A — 1 pkt.

5. Poprawna kolejność: B, C, D, A.

• 2 pkt — wszystkie wydarzenia we właściwej kolejności;
• 1 pkt — jedna pomyłka;
• 0 pkt — dwie lub więcej pomyłek.

6.

• 1 pkt — odpowiedź B;
• 1 pkt — uzasadnienie wskazujące na budowanie więzi lub szczególnej relacji, np. „Lis chce, aby łączyła ich przyjaźń i aby stali się dla siebie ważni”.

7. B — 1 pkt.

8.

• choć — 1 pkt;
• zdanie podrzędne przyzwolenia — 1 pkt.

9.

• 1 pkt — wyjaśnienie, że dorosłość nie musi odbierać zainteresowania światem, chęci zadawania pytań lub ciekawości;
• 1 pkt — dopowiedzenie, że można łączyć doświadczenie z wrażliwością lub uważnością.

10.

• 1 pkt — wskazanie, że Mały Książę troszczył się o różę, np. podlewał ją lub chronił;
• 1 pkt — wyjaśnienie, że dzięki poświęconemu jej czasowi i trosce róża stała się dla niego wyjątkowa.
  Uznaje się inne poprawne odwołania do wydarzeń z powieści.

11.

• 1 pkt — podanie wspólnej myśli, np. że więź powstaje dzięki cierpliwości, bliskości i zaangażowaniu;
• 1 pkt — uzasadnienie odwołujące się zarówno do tekstu A, jak i do spotkania Małego Księcia z lisem.

12. Rozprawka — 20 pkt

• Realizacja tematu — 0–2 pkt

  • 2 pkt — praca rozważa podany problem, zawiera stanowisko i uzasadnia je;
  • 1 pkt — problem jest podjęty częściowo lub stanowisko jest niejasne;
  • 0 pkt — praca nie realizuje tematu.

• Elementy retoryczne — 0–5 pkt

  • 5 pkt — argumenty są trafne, rozwinięte i logicznie wspierają stanowisko;
  • 3–4 pkt — argumenty są zasadniczo trafne, ale część z nich rozwinięto słabo;
  • 1–2 pkt — argumentacja jest uboga, powtarzalna lub słabo powiązana ze stanowiskiem;
  • 0 pkt — brak argumentacji.

• Kompetencje literackie i kulturowe — 0–2 pkt

  • 2 pkt — poprawne i funkcjonalne odwołanie do Małego Księcia;
  • 1 pkt — odwołanie częściowo trafne albo wykorzystane w ograniczonym stopniu;
  • 0 pkt — brak odwołania lub poważne błędy rzeczowe.

• Kompozycja — 0–2 pkt

  • 2 pkt — tekst ma logiczny układ, wyraźny początek, rozwinięcie i zakończenie;
  • 1 pkt — układ jest częściowo zaburzony;
  • 0 pkt — wypowiedź jest chaotyczna lub nie tworzy spójnej całości.

• Styl — 0–2 pkt

  • 2 pkt — styl jest stosowny i konsekwentny;
  • 1 pkt — występują uchybienia, ale nie zakłócają odbioru;
  • 0 pkt — styl utrudnia zrozumienie wypowiedzi.

• Język — 0–4 pkt

  • 4 pkt — poprawne słownictwo, składnia i fleksja; nieliczne błędy nie zakłócają komunikacji;
  • 2–3 pkt — występują błędy, ale wypowiedź pozostaje zrozumiała;
  • 1 pkt — liczne błędy wyraźnie utrudniają odbiór;
  • 0 pkt — błędy uniemożliwiają zrozumienie pracy.

• Ortografia — 0–2 pkt

  • 2 pkt — praca jest poprawna lub zawiera nieliczne błędy;
  • 1 pkt — błędów jest więcej, ale nie zakłócają odbioru;
  • 0 pkt — liczne błędy ortograficzne.

• Interpunkcja — 0–1 pkt

  • 1 pkt — interpunkcja jest poprawna lub zawiera nieliczne uchybienia;
  • 0 pkt — błędy interpunkcyjne są częste.